Jak się przygotować do wykonywania tłumaczeń ustnych?

Tłumaczenia ustne mają zarówno swoich zwolenników, jak i przeciwników, dla których forma ta jest zdecydowanie trudniejsza, niż translacja pisemna. Aby odpowiednio się do niej przygotować, niezbędne jest posiadanie kilku istotnych cech charakteru.

W najprostszej definicji, tłumaczeniem ustnym nazywa się przekazywanie znaczenia słów czy zdań z jednego języka na drugi za pośrednictwem werbalnej formy przekazu. Bardzo ważne przy takich przełożeniach jest zrozumiałe, płynne i bezbłędne wypowiadanie wszystkich zwrotów, aby odbiorcy nie mieli żadnych problemów z ich zakodowaniem. Co ważne, nie musi ono być możliwie jak najbardziej precyzyjnym odzwierciedleniem słów z danego języka.

Rodzaje tłumaczeń ustnych

  • Konferencyjne: odbywa się podczas konferencji, wykładów, wystąpień czy przedstawień, podczas których prelegentem jest osoba zagraniczna. Zadaniem tłumacza jest jak najsprawniejsze przetłumaczenie jego wypowiedzi za pośrednictwem dwóch form: symultanicznej (odbywa się w kabinie, z udziałem dwóch osób) lub konsekutywnej (tłumacz przekłada słowa prelegenta bezpośrednio po jego wypowiedzi);

  • Szeptane: pochodna tłumaczenia symultanicznego. Polega na translacji wypowiedzi bez użycia sprzętu. Wykonuje je jedna osoba, najczęściej tłumacząc ustnie dla grupy kilku słuchaczy;

  • Liaison (zdanie po zdaniu): grupą odbiorców również jest kilkuosobowy zespół, który dostaje od tłumacza przełożenie każdego poszczególnego zdania prelegenta, przy jednoczesnym zachowaniu jak największej ilości szczegółów;

  • A vista: jest jednym ze składników egzaminu na tłumacza przysięgłego. Po otrzymaniu tekstu w formie pisanej, tłumacz musi bez przygotowania przełożyć zdania lub wyrazy. Najczęściej to tłumaczenie ustne spotykane jest w urzędach i sądach;

  • Prawne/sądowe: podobnie jak w powyższym przypadku, spotykane jedynie podczas rozpraw sądowych i innych postępowań prawnych. Stosuje się do tego tłumaczenie symultaniczne lub konsekutywne;

  • Towarzyszące: polega na towarzyszeniu osobie będącej najczęściej w podróży, zaś zadaniem tłumacza jest przełożenie każdej partii wypowiedzi osoby obcojęzycznej;

  • Język migowy: wykonywany przy użyciu języka fonicznego i skierowany do osób niesłyszących.

Kto może zostać tłumaczem ustnym?

W zależności od wybranej formy tego typu tłumaczenia, osoba wykonująca to zadanie musi charakteryzować się cechą lub zespołem cech, które pozwolą jej oszczędzić problemów i nerwów. Przede wszystkim istotna jest cierpliwość i podzielność uwagi – szczególnie jest to potrzebne podczas tłumaczeń symultanicznych, gdzie nie ma zbyt wiele czasu na przygotowanie się do przełożenia wypowiedzi prelegenta. Niezbędna jest także odporność na stres, który w takich przypadkach jest nieodzowny.

Każda osoba wykonująca tłumaczenia ustne musi ponadto posiadać zestaw niezbędnych cech, takich jak znakomita znajomość języka obcego, umiejętności sprawnego przechodzenia z jednej mowy na drugą i wrażliwość na różnorodność danego języka.

Jak się przygotowywać do wykonywania tłumaczeń ustnych?

Najprostszym, a jednocześnie najczęściej polecanym sposobem na praktykę przy tłumaczeniach ustnych jest nagranie swoich wypowiedzi podczas odgrywania tekstu w obcym języku. W zależności od rodzaju translacji należy dobrać odpowiednie przerwy, a po dokonaniu przełożenia odsłuchać swoją wersję i obiektywnie stwierdzić, czy ma ono sens.